Woordenlijst zonsverduistering
De termen die je tegenkomt in artikelen, weerberichten en livestreams, in gewone taal uitgelegd.
Van eerste contact tot Baily's beads — hier staat wat het allemaal betekent.
Baily's beads
Vlak voor en na de totaliteit valt het laatste zonlicht door de dalen tussen de bergen op de maanrand. Je ziet dan een rijtje losse lichtpuntjes langs de maanrand, als een kralensnoer. Genoemd naar de Britse astronoom Francis Baily.
Corona
De ijle buitenste atmosfeer van de zon, miljoenen graden heet maar zó zwak dat je hem normaal nooit ziet. Alleen tijdens de totaliteit komt hij tevoorschijn als een parelmoerkleurige krans rond de zwarte maanschijf.
Diamantring
Het moment waarop de totaliteit begint of eindigt: één enkel fel lichtpunt aan de rand van de maan, met de corona er als een ring omheen. Het duurt een paar seconden en is het beeld waar de meeste eclipsfoto's op uitkomen.
Contacten (eerste tot vierde)
De vier ijkmomenten van een verduistering. Eerste contact is het moment waarop de maan de zonnerand raakt, tweede contact het begin van de totaliteit, derde contact het einde ervan en vierde contact het moment waarop de maan de zon weer helemaal loslaat. Bij een gedeeltelijke verduistering bestaan alleen het eerste en vierde contact.
Kernschaduw en bijschaduw (umbra en penumbra)
De umbra is het gebied waar de maan de zon volledig afdekt — daar zie je een totale verduistering. De penumbra is de veel grotere zone eromheen waar de zon deels bedekt is. Nederland ligt op 12 augustus 2026 in de penumbra.
Magnitude en obscuratie
Twee getallen die vaak verward worden. Magnitude is welk deel van de zonnedoorsnede bedekt is; obscuratie is welk deel van het zonneoppervlak bedekt is. De percentages die je in het nieuws hoort — zoals de 88 procent voor Nederland — zijn meestal obscuratie.
Ringvormige verduistering
Als de maan iets verder van de aarde staat, oogt hij te klein om de zon volledig af te dekken en blijft er een lichtende ring over. Ook wel annulaire verduistering genoemd. De bril blijft dan de hele tijd op.
Saros
Een cyclus van ongeveer 18 jaar en 11 dagen waarna de stand van zon, maan en aarde zich vrijwel herhaalt. Verduisteringen komen daardoor in families voor, die elk eeuwenlang doorlopen en langzaam over de aarde opschuiven.
Solaire retinopathie
De medische term voor netvliesschade door zonlicht. Pijnloos op het moment zelf, merkbaar na uren als een wazige of donkere vlek midden in het beeld. Dit is precies wat een eclipsbril voorkomt.
Totaliteit
De fase waarin de zon volledig bedekt is. Het enige moment waarop een eclipsbril af mag — en uitsluitend als je je binnen het pad van de kernschaduw bevindt.